Agenda

mei 2012
ma di wo do vr za zo
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031EC

De uitdagingen

De mensheid staat voor drie uitdagingen: piekolie, klimaatverandering en een crisis van het financieel-economische systeem.

Piekolie

Piekolie betekent dat de wereldvoorraad aardolie voor de helft opgebruikt is. De olie die nog rest, komt van dieper en is van slechtere kwaliteit. Bovendien zijn er al vele tientallen jaren geen nieuwe grote olievelden meer gevonden. Dit betekent dat de wereldolieproductie aan zijn maximum zit: het lukt niet nog méér olie te produceren dan we nu al doen.

In de praktijk is het heel lastig precies te bepalen wanneer het punt van maximale olieproductie bereikt is. De meeste onafhankelijke deskundigen zijn het erover eens dat de piek ergens tussen 2005 en 2015 ligt. Na de piek zal de olieproductie geleidelijk maar gestaag omlaag gaan.

Als de piek in olieproductie bereikt is en de vraag naar olie blijft stijgen, zal de olieprijs omhoog gaan. De wereld komt dus terecht in een oliecrisis en omdat de olieproductie na de piek zal gaan dalen, betekent dit dat de oliecrisis permanent zal zijn.


Klimaatverandering

Het klimaat wordt wereldwijd warmer als gevolg van menselijke activiteit. Deze opwarming is begonnen met het begin van de industriële revolutie, ongeveer 150 jaar geleden, en neemt sinds de jaren ’70 van de vorige eeuw sneller toe.

De opwarming wordt veroorzaakt door de stijging van het percentage broeikasgassen in de atmosfeer. De belangrijkste broeikasgassen zijn koolstofdioxide en methaan. De stijging van de hoeveelheid broeikasgassen wordt onder andere veroorzaakt door de industrie.

Broeikasgassen zijn op zich belangrijk voor een constante temperatuur op aarde. Ze houden een deel van de warmte van de zon vast, waardoor de aarde op een vrij constante temperatuur blijft. Een teveel aan broeikasgassen betekent echter dat teveel warmte wordt vastgehouden en de aarde opwarmt.

De opwarming houdt in dat de gemiddelde wereldtemperatuur sinds 150 jaar geleden zo’n 0,6 tot 0,8 graden Celcius is gestegen. Dat lijkt weinig, maar de gevolgen zijn nu al merkbaar. Vele landen hebben te kampen met ernstigere en langer durende droogtes, waardoor oogsten tegenvallen (zoals in Afrika) en bosbranden heviger zijn en moeilijker te blussen (zoals in Australië en Griekenland). De ijskap van de Noordpool smelt en dat gaat zelfs zo snel, dat er waarschijnlijk rond 2050 ‘s zomers geen ijskap meer zal zijn. Orkanen worden heviger en verwoestender, doordat het water van de oceaan warmer is.

Ook in Europa merken we dat het klimaat opwarmt. 19 van de 20 warmste jaren van de afgelopen 150 jaar waren na 1980. Verder wordt het weer extremer: we hebben meer hittegolven en we hebben meer last van zeer hevige regens, met ernstige overstromingen tot gevolg. Tropische orkanen komen steeds dichter in de buurt van Europa.

Alle jaren vanaf 2001 behoren tot de top 10 van de wereldwijd warmste jaren sinds het begin van de waarnemingen aan het eind van de 19e eeuw (Bron: KNMI Klimaatverandering in Nederland 2009, pag. 13)

Financieel-economische crisis

De economie is sinds de vorige eeuw geglobaliseerd. Dat betekent niet alleen dat de wereldwijde handel van grote betekenis is, maar ook dat landsgrenzen economisch gezien vervagen. Grote multinationale ondernemingen hebben vestigingen verspreid over de aardbol en vele multinationals zijn machtiger dan menig land uit de derde wereld. Zij hebben zelfs aanzienlijke invloed op alle Europese regeringen en de regering van de Verenigde Staten. Alle nationale economieën zijn nauw met elkaar verbonden en reageren sterk op elkaar.

Als er financieel-economisch iets mis gaat in één deel van de wereld, dan heeft dat grote gevolgen voor alle andere delen van de wereld. Doordat de Amerikaanse huizenmarkt in elkaar klapte, konden vele Amerikanen hun hypotheek niet meer betalen en kwamen de Amerikaanse banken in ernstige moeilijkheden, met als gevolg dat er een wereldwijde recessie uitbrak.